To, że nie mówi, nie znaczy, że nie ma nic do powiedzenia - warsztaty o AAC dla dzieci

„AAC w codzienności – dzisiaj, jutro i w przyszłości!” 💚

To tegoroczne hasło Miesiąca AAC, które bardzo dobrze łączy się z tym, nad czym pracowałam przez ostatnie dni.

W przyszłym tygodniu wybieram się do II klasy szkoły podstawowej, żeby porozmawiać z dziećmi o komunikacji. Na potrzeby tych zajęć powstał scenariusz warsztatów:

„To, że ktoś nie mówi, nie znaczy, że nie ma nic do powiedzenia” – poznajemy różne sposoby komunikowania się.

Chcę, żeby nie były to zajęcia, podczas których dzieci tylko usłyszą, czym jest AAC. Chcę, żeby mogły doświadczyć, jak wiele jest sposobów na powiedzenie czegoś drugiej osobie.

Będą więc gesty, symbole, komunikatory, tablet, e-tran, wskazywanie wzrokiem, pismo i trochę zabawy. 😊 Będziemy sprawdzać, jak można przekazać komunikat bez mowy, co zrobić, kiedy na tablicy nie ma słowa, którego potrzebujemy, jak można wskazywać inaczej niż palcem i dlaczego czasami zamiast zgadywać, lepiej po prostu dać komuś sposób, żeby sam mógł nam powiedzieć.

Przede wszystkim jednak będziemy ćwiczyć coś, czego nie da się zamknąć w żadnym komunikatorze: bycie dobrym partnerem komunikacyjnym – zauważanie komunikatu, czekanie, sprawdzanie, czy dobrze zrozumieliśmy, respektowanie odmowy i niedecydowanie za drugą osobę.

To właśnie rola partnera komunikacyjnego jest jednym z najważniejszych elementów całego scenariusza. Dzieci nie tylko poznają różne narzędzia AAC, ale pod koniec zajęć same będą miały okazję przekonać się, jak ważne jest, aby nie zgadywać za drugą osobę, nie podejmować za nią decyzji i dać jej czas na przekazanie własnego komunikatu.

Dla kogo powstał scenariusz?

Scenariusz powstał na potrzeby konkretnych zajęć w klasie II szkoły podstawowej. Nie jest więc materiałem przygotowanym „w oderwaniu” od praktyki – za kilka dni po raz pierwszy sprawdzę go z dziećmi. 😊

W obecnej formie z powodzeniem można wykorzystać go również w klasach I–III, a po odpowiednim dostosowaniu poszczególnych aktywności – także w przedszkolu lub w starszych klasach.

Całość została zaplanowana na około 90 minut. Scenariusz jest rozpisany bardzo szczegółowo – zawiera kolejne aktywności, sposób ich przeprowadzenia, proponowane pytania i komunikaty prowadzącego oraz momenty wspólnej refleksji.

Kto może przeprowadzić takie warsztaty?

Materiał kieruję przede wszystkim do osób, które mają wiedzę i praktyczne doświadczenie w zakresie komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) – specjalistów, nauczycieli, terapeutów i innych osób pracujących z użytkownikami AAC.

Gotowy scenariusz i materiały mogą ułatwić przygotowanie zajęć, ale nie zastępują wiedzy o AAC ani doświadczenia w pracy z osobami korzystającymi z tej formy komunikacji.

To dla mnie ważne, ponieważ podczas takich warsztatów dzieci obserwują nie tylko tablice, symbole czy urządzenia. Obserwują również nas – to, czy czekamy na komunikat, czy dajemy drugiej osobie możliwość samodzielnej odpowiedzi, czy sprawdzamy, co chciała powiedzieć, czy respektujemy jej „nie” i czy przypadkiem nie zaczynamy decydować za nią.

Co znajduje się w udostępnianym pakiecie?

Udostępniam trzy materiały:

„O warsztatach – zanim zaczniesz” – krótkie wprowadzenie, w którym zebrałam najważniejsze założenia warsztatów, zasady dotyczące bezpieczeństwa i komfortu dzieci, rolę partnera komunikacyjnego oraz informacje dotyczące wykorzystania pomocy.

Szczegółowy scenariusz warsztatów – około 90 minut zajęć, krok po kroku. Dzieci poznają w nich m.in. gesty Makatonu, symbole graficzne, tablet wykorzystywany jako komunikator, różne sposoby dostępu do AAC, e-tran, tablicę literową i komunikator jednopolowy.

Materiały do wydruku – pakiet przygotowanych przeze mnie tablic i symboli potrzebnych do realizacji proponowanych aktywności.

Czy trzeba mieć dokładnie takie same pomoce?

Nie.

Scenariusz opisuje narzędzia, których użyję podczas swoich zajęć, ponieważ takie mam w swoich zasobach i na takich pracuję. Nie ma potrzeby kompletowania identycznego zestawu.

Jeśli macie własny e-tran, tablice komunikacyjne, komunikator jednopolowy, inną aplikację AAC czy inne pomoce spełniające tę samą funkcję – wykorzystajcie to, co już macie, znacie i czego używacie w swojej pracy.

Podobnie z symbolami. W przygotowanych przeze mnie materiałach wykorzystałam symbole PCS, na które posiadam licencję. Możecie natomiast przygotować analogiczne pomoce, korzystając z innych bibliotek symboli.

Dlaczego udostępniam scenariusz już teraz?

Pierwsza realizacja warsztatów odbędzie się dopiero w przyszłym tygodniu.

Mogłabym więc poczekać, przeprowadzić zajęcia, sprawdzić, co zadziałało, coś skrócić, coś zmienić i dopiero wtedy opublikować materiał.

Tylko że… Miesiąc AAC trwa właśnie teraz. 💚

Pomyślałam więc, że szkoda czekać. Być może ktoś z Was planuje w październiku podobne zajęcia i wykorzysta cały scenariusz albo znajdzie w nim choć jeden pomysł dla swojej grupy.

Dlatego udostępniam go już teraz.

A jeśli ktoś zdąży przeprowadzić swoje zajęcia przede mną – bardzo chętnie przyjmę wszystkie zwrotki! 😄 Po własnych warsztatach również wrócę do materiału i, jeśli praktyka pokaże, że czegoś w nim brakuje albo coś warto zmienić, przygotuję aktualizację.

Materiały do pobrania

Cały pakiet udostępniam bezpłatnie. Pliki znajdują się w strefie materiałów do pobrania – do ich pobrania wymagane jest zalogowanie na stronie.

AAC w codzienności zaczyna się również od tego,

jak uczymy dzieci słuchać osób, które komunikują się inaczej. 💚

Jeśli ten wpis jest dla Ciebie wartościowy, zostaw ❤️ lub udostępnij go dalej.

Być może dzięki Tobie trafi do kogoś, kto szuka informacji o AAC.

Masz pytanie, własne doświadczenie albo chcesz podzielić się refleksją? Napisz w komentarzu – chętnie poczytam. 😊